„Oficjalne” miejsca pamiÄ™ci, które przypominajÄ… o wydarzeniach, skÅ‚aniajÄ… do refleksji, czasem jednak sÄ… postrzegane jako „dorzucone” i „nieautentyczne”. Dla odmiany nieliczne autentyczne Å›lady przeszÅ‚ych wydarzeÅ„, odkrywane przez przypadek, bezpoÅ›rednio, bardzo osobiÅ›cie, sÄ… źródÅ‚em silnych indywidualnych odczuć i emocji pÅ‚ynÄ…cych z „atmosfery miejsca”, czÄ™sto silniejszych niż „wyznaczone miejsca”. SÄ… to subtelne Å›lady ukryte w przestrzeni fizycznej: uksztaÅ‚towanie terenu: „byÅ‚y prowadzone prace wykopaliskowe i widać byÅ‚o nawet Å›lady bruku także to, po czym chodzimy to jest warstewkÄ… ziemi przykryte. ZresztÄ… tak jak tu widzimy te domy, które jak gdyby na takich wzgórkach to też nie sÄ… usypane specjalnie te wzgórki tylko tutaj gdzieÅ› kiedyÅ› przebiegaÅ‚y ulice i to po prostu zostaÅ‚o zniwelowane żeby można byÅ‚o postawić te domy, ale to nie dlatego, że tutaj jest takie uksztaÅ‚towanie terenu.” (Aneta, 60 lat), górka na Skwerze Willy Brandta: „No, ale jest to takie bardzo specyficzne miejsce. Tutaj każdy, kto tutaj mieszka, to je zna i dobrze wie, co to jest ta górka” (Anna, 27 lat), wydarzenia, jak osuniÄ™cie siÄ™ podwórka czy pÄ™kanie Å›cian, Å›wiadomość tego, co kryje warstwa ziemi: „Także warstwa ziemi jest bardzo niewielka, także to wszystko jest żywe miejsce i ja na poczÄ…tku jak tu siÄ™ wprowadziÅ‚am to siÄ™ bardzo nieswojo czuÅ‚am.” (focus1), pozostaÅ‚oÅ›ci dziaÅ‚aÅ„ wojennych: „kiedyÅ› tam byÅ‚y wycinki, któreÅ› drzewo bodajże lipa byÅ‚a wycinana, no to już też wiele lat temu i ponieważ mąż trochÄ™ lubiÅ‚ sobie rzeźbić amatorsko leżaÅ‚ taki kawaÅ‚ tego drewna lipowego no, wiÄ™c żeÅ›my postanowili je sobie przytargać do domu no i żeÅ›my ten taki klocek drewna wziÄ™li i proszÄ™ sobie wyobrazić, że kiedy zostaÅ‚o ono przeÅ‚upane, bo miaÅ‚o ono na poÅ‚ówkÄ™ być, znaleźliÅ›my tam w drzewo wbity pocisk. Wiadomo, że to byÅ‚ wiadomo…” (Aneta, 60 lat)